De hoeken van Adinkerke

Waarom spreken we vandaag van de Oosthoek en de Duinhoek, vanwaar komen die namen?  Hiervoor moeten we even terug in de tijd, tot vóór de Franse Revolutie, een periode gekend als het Ancien Régime.

De landbouwboekhouding

In de 18^de-eeuwse terrier (landboek) van Adinkerke vinden we een beschrijving terug van alle belastbare percelen van de parochie.  In dit register worden al die percelen gelijst, en geordend volgens houcken (wijken).  In de voorbeelden hieronder is er sprake van de “Oost Duynhouck” die duidelijk overeenkomt met de huidige Oosthoek en de “West Duynhouck” die na samenvoeging met de “Midden Duynhoek” overeenkomt met wat nu de Duinhoek heet.

Oost Duynhouck

Liggende al verre noortoost van de kercke deser prochie, ende recht noort van den Schalpaertshouck, streckende oost ende west, abboutteerende metten oosteinde aen de Svyncxweghe straete een vierde hier mede gemeten, de zuytzyde jegens de Warande graght ofte Langeles graght daerin gemeten tot een sesde roedts in ’t wynter water, de noortzyde jegens de duynen, ende met den westeinde aen den Kerckewegh die reght zuyt van de duynen naer de kercke loopt hier half mede gaende, ende alsoo desen houck gemeten ende verlegert door den geswooren Jacobus DE CONINCK.

West Duynhouck

Liggende alverre noortwest van de kercke deser prochie, bewesten den voorgaenden Middelduynhouck over Goosens wegh alias Smeekaerts straetken, benoorden het tweede ende derde geleet van de Swarten houck, over de Warrande ofte Langeles gracht, streckende oost ende west, hebbende eene groote happe ten westeinde die tusschen ’t voorseyde Langeles ende de Maerstraet suytwaert uytsprynght tot jegens den vaert van Veurne op Duynkercke, abboutteerende met ’t oosteinde aen ’t vermelde Smeekaerts straetken hier tot een vierde mede gemeten, de suytzyde jegens de selve Langeles gracht ende vaert voornomt, daer in gemeten tot een sesde roets in ’t wynter water, de noortzyde jegens de duynen, ende ’t westeinde aen de voornomde Maerstraete die het gescheet [de scheiding] maeckt tusschen dese prochie en de prochie van Gyvelde, geheel mede gemeten met de landen daeraen gelegen, als geheel in dese prochie liggende, ende alsoo desen houck gemeten ende verleghert door den geswooren lantmeter LOOTEN voornomt.

Oude plaats- en straatnamen

• de Svyncxweghe straete heet nu de Svinkxstraat

• de Warande graght ofte Langeles graght heet nu het Langgeleed

• den Kerckewegh heet nu de Kerkstraat

• de Goosens wegh alias Smeekaerts straetken heet nog steeds zo (de Smeekaertsstraat) en loopt langs de noordzijde van het kanaal Veurne – Duinkerke

• de Swarten houck lag aan weerszijden (noord/zuid) van wat nu de Zwartenhoekstraat is

• de Maerstraet, nu de Maerestraat volgt de Belgisch – Franse grens

Een aantal houcknamen vinden we terug in de huidige straatnamen en wijken.  Zo zijn er de Noordhoekstraat, de Duinhoekstraat, de Zwartenhoek(straat) en de Oosthoek.

Andere houcken

Op onderstaande afbeelding werden alle houcken van Adinkerke afgelijnd.

Afbakening van de houcken op de kaart van Ferraris (bewerking door J. Stekelorum)

Westhoek

En hoe zit dat dan met de ‘Westhoek’?  De Westhoek is een regio in het westen van de provincie West-Vlaanderen, tussen de Franse grens, de kust en de IJzer. Het omvat de arrondissementen Ieper, Veurne en Diksmuide, met bekende steden als Ieper en Poperinge.  De Westhoek heeft dus niets met de “houcken” van Adinkerke te maken.

De Westhoeklaan is van recentere datum.

Geraadpleegde bronnen

• Gaby Van Canneyt & Joeri Stekelorum (2017), Terrier van alle de hofsteden ende lopende landen der prochie Adinkerkcke (1769-1776)

• Koninklijke Bibliotheek van België, Ferraris, Carte de cabinet des Pays-Bas autrichiens (1770-1778)

• Wikipedia